3- نتایج41
3-1- شناسایی گونه‌های سرخرطومی جنس Larinus از مراتع و مزارع استان کرمان41
3- 2- کلید شناسایی برای گونههای جنس Larinus در منطقه کرمان41
3-3- توصیف مختصر ویژگی‌های ریخت‌شناسی و پراکنش گونه‌های جمع‌آوری شده42
3-4- درصد فراوانی گونه‌های جنس Larinus روی گیاهان میزبان مختلف52

در این سایت فقط تکه هایی از این مطلب(به صورت کاملا تصادفی و به صورت نمونه) با شماره بندی انتهای صفحه درج می شود که ممکن است هنگام انتقال از فایل ورد به داخل سایت کلمات به هم بریزد یا شکل ها درج نشود-این مطالب صرفا برای دمو می باشد

ولی برای دانلود فایل اصلی با فرمت ورد حاوی تمامی قسمت ها با منابع کامل

اینجا کلیک کنید

3-5- شاخص تنوع و یکنواختی شانون برای گونههای Larinus در مراحل مختلف رشدی گیاهان میزبان56
3-6- شاخص تنوع شانون کل برای گونههای Larinus روی شش گونه گیاه میزبان60
3-7- شاخص یکنواختی شانون کل برای گونههای Larinus روی شش گونه گیاه میزبان60
3-8- شاخص شباهت تنوع گونهای موریسیتا-هورن برای گونههای Larinus در بین گیاهان میزبان61
3-9- پارامترهای زیستی سرخرطومی L. affinis روی گونه گیاهی E. aucheri در منطقه کرمان63
3-10- تراکم جمعیت سرخرطومی L. affinis روی گیاه میزبان E. aucheri67
3-11- شکارگرها و پارازیتوییدهای سرخرطومی L. affinis70
4- بحث71
4-1- گونههای سرخرطومی جنس Larinus در منطقه کرمان71
4-2- فراوانی نسبی و تنوع گونهای جنس Larinus روی گیاهان میزبان مختلف72
4-3- پارامترهای زیستی سرخرطومی L. affinis روی علف هرز E. aucheri در منطقه کرمان77
4-4- تراکم جمعیت سرخرطومی L. affinis روی علف هرز E. aucheri80
5- پیشنهادات83
منابع مورد استفاده84
فهرست شکلها
شکل 1-1- سر از نمای پهلویی در سرخرطومیها ……………………………………………………………………………. 5شکل 1-2- ساق و پنجه پا در سرخرطومیها …………………………………………………………………………………. 6شکل 1-3- شکلهای مختلف ناخنهای پنجه در سرخرطومیها …………………………………………………………….. 6شکل 1-4- شکم در سرخرطومیها …………………………………………………………………………………………… 6شکل 1-5- ناخن پنجهپا در زیرخانواده Lixinae ……………………………………………………………………………. 7شکل 1-6- خرطوم در زیرخانواده Lixinae ………………………………………………………………………………… 7شکل 1-7- شیارشاخکی در قبیله Cleonini ………………………………………………………………………………… 8شکل 1-8- شیارشاخکی در قبیله Lixini ……………………………………………………………………………………. 8شکل 1-9- جنس Larinus با بدن تخم مرغی شکل ………………………………………………………………………… 9شکل 1-10- جنس Lixus با بدن کشیده و سیلندری …………………………………………………………………………. 9شکل 2-1- نقشه استان کرمان ……………………………………………………………………………………………….. 29شکل 2-2- تصاویری از رویشگاههای گیاهان میزبان ……………………………………………………………………….. 30شکل2 -3- شکم در جنس ماده سرخرطومی Larinus affinis …………………………………………………………… 30شکل 2-4- شکم در جنس نر سرخرطومی Larinus affinis …………………………………………………………….. 30شکل 2-5- ظروف پرورش تخمهای سرخرطومی L. affinis …………………………………………………………….. 35شکل 2-6- ذربین X30 برای مشاهده دقیق تخمها …………………………………………………………………………. 35شکل 2-7- قفس لیوانی، جهت بررسی چرخه زیستی سرخرطومی L. affinis ……………………………………………. 36شکل 2-8- ظرف پرورش لارو سرخرطومی L. affinis …………………………………………………………………… 37شکل 2-9- ظرف پرورش شفیره سرخرطومی L. affinis …………………………………………………………………. 37شکل 2-10- قفس لیوانی، جهت بررسی تخمگذاری سرخرطومی L. affinis …………………………………………….. 38شکل 2-11- جدا کردن قفس لیوانی و انتقال دادن آن روی طبقهای گل سالم ……………………………………………… 38شکل 2-12- قرار دادن طبقهای گل تخمگذاری شده درون کیسهی پلاستیکی …………………………………………….. 38شکل 2-13- ظرف پرورش پارازیتوئیدها ……………………………………………………………………………………. 38شکل 2-14- قراردادن پارازیتوئیدهای درون الکل 75درصد جهت شناسایی ………………………………………………… 38شکل 3-1- حشره کامل جوان L. nidificans …………………………………………………………………………….. 43شکل 3-2- حشرات کامل مسن L. nidificans …………………………………………………………………………… 43شکل 3-3- گیاه میزبان سرخرطومی L. nidificans ………………………………………………………………………. 44شکل 3-4- حشره کامل جوان سرخرطومی L. onopordi ………………………………………………………………… 45شکل 3-5- حشره کامل مسن L. onopordi ………………………………………………………………………………. 45شکل 3-6- حشره کامل جوان سرخرطومی L. affinis ……………………………………………………………………. 46شکل 3-7- حشره کامل L. affinis از نمای پهلویی ……………………………………………………………………….. 46شکل 3-8- گیاه میزبان سرخرطومی L. affinis ……………………………………………………………………………. 47شکل 3-9- حشره کامل جوان L. grisescens روی گیاه میزبان ………………………………………………………….. 47شکل 3-10- نمای پشتی از خرطوم L. grisescens ………………………………………………………………………. 47شکل 3-11- خارهای انتهای ساق پا در سرخرطومی L. grisescens …………………………………………………….. 47شکل 3-12- گیاه میزبان سرخرطومی L. grisescens …………………………………………………………………….. 48شکل 3-13- حشره کامل Larinus sp. …………………………………………………………………………………… 49شکل 3-14- سطح شکمی بدن در سرخرطومی Larinus sp. …………………………………………………………….. 50شکل 3-15- خارهای روی ساق پا در سرخرطومی Larinus sp.. ……………………………………………………….. 50شکل 3-16- شاخک و شیار شاخکی در سرخرطومی Larinus sp.. ……………………………………………………… 50شکل 3-17- گیاه میزبان سرخرطومی Larinus sp. ………………………………………………………………………. 51شکل 3-18- سطح پشتی بدن در سرخرطومی L. liliputanus …………………………………………………………… 51شکل 3-19- حشراتکامل سرخرطومی L. syriacus از نمای پشتی ……………………………………………………… 51شکل 3-20- حشرهکامل L. syriacus از نمای شکمی ……………………………………………………………………. 51شکل 3-21- گیاه میزبان سرخرطومی L. syriacus ……………………………………………………………………….. 52شکل 3-22- درصد فراوانی گونههای سرخرطومی جنس Larinus روی گیاه میزبان E. aucheri. …………………….. 54شکل 3-23- درصد فراوانی گونههای سرخرطومی جنس Larinus روی گیاه میزبان E. lalesarensis ……………….. 54شکل 3-24- درصد فراوانی گونههای سرخرطومی جنس Larinus روی گیاه میزبان E. longipenicillatus …………. 54شکل 3-25- درصد فراوانی گونههای سرخرطومی جنس Larinus روی گیاه میزبان C. stocksii ……………………… 55شکل 3-26- درصد فراوانی گونههای سرخرطومی جنس Larinus روی گیاه میزبان C. oxyachantha ………………. 55شکل 3-27- درصد فراوانی گونههای سرخرطومی جنس Larinus روی گیاه میزبان O. leptolepis …………………… 55شکل 3-28- شاخص تنوع و یکنواختی شانون روی گیاه E. aucheri در سال 1389 ……………………………………. 56شکل 3-29- شاخص تنوع و یکنواختی شانون روی گیاه E. aucheri در سال1390 …………………………………….. 56شکل 3-30- شاخص تنوع و یکنواختی شانون روی گیاه E. lalesarensis در سال 1389 ………………………………. 57شکل 3-31- شاخص تنوع و یکنواختی شانون روی گیاه E. lalesarensis در سال 1390 ………………………………. 57شکل 3-32- شاخص تنوع و یکنواختی شانون روی گیاه E. longipenicillatus در سال 1389 ……………………….. 57شکل 3-33- شاخص تنوع و یکنواختی شانون روی گیاه E. longipenicillatus در سال1390 ………………………… 57شکل 3-34- شاخص تنوع و یکنواختی شانون روی گیاه Cousinia stocksii در سال 1389 …………………………… 58شکل 3-35- شاخص تنوع و یکنواختی شانون روی گیاه Cousinia stocksii در سال1390 ……………………………. 58شکل 3-36- – شاخص تنوع و یکنواختی شانون روی گیاه Carthamus oxyachantha در سال 1389 ………………. 58شکل 3-37- – شاخص تنوع و یکنواختی شانون روی گیاه Carthamus oxyachantha در سال 1390 ………………. 58شکل 3-38- – شاخص تنوع و یکنواختی شانون روی گیاه Onopordun leptolepis در سال 1389 ………………….. 59شکل 3-39- – شاخص تنوع و یکنواختی شانون روی گیاه Onopordun leptolepis در سال 1390 ………………….. 59شکل 3-40- حشرهکامل جوان و مسن سرخرطومی L. affinis …………………………………………………………… 65شکل 3-41- استقرار حشرهکامل خارج شده از پناهگاه زمستانی روی بوتههای گیاه میزبان ………………………………… 66شکل 3-42- حشرهکامل در حال تغذیه از گیاه میزبان ………………………………………………………………………. 66شکل 3-43- جفتگیری حشراتکامل روی گیاه میزبان ……………………………………………………………………. 66شکل 3-44- حشره ماده در حال سوراخ کردن جوانه طبق گل جهت تخم گذاری …………………………………………. 66شکل 3-45- تخمگذاری حشره ماده روی جوانه طبق گل ………………………………………………………………….. 66شکل 3-46- محل تخمگذاری و پوشش ترشحات سیاه رنگ روی تخم ……………………………………………………. 66شکل 3-47- تخم ……………………………………………………………………………………………………………. 67شکل 3-48- لارو سن اول ………………………………………………………………………………………………….. 67شکل 3-49- لارو سن آخر ………………………………………………………………………………………………….. 67شکل 3-50- اوایل مرحله شفیرگی ………………………………………………………………………………………….. 67شکل 3-51- اواخر مرحله شفیرگی …………………………………………………………………………………………. 67شکل 3-52- خروج حشرهکامل نسل جدید از درون طبق گل ………………………………………………………………. 67شکل 3-53- مورچه در حال شکار تخم …………………………………………………………………………………….. 70
فهرست جدولها
جدول 3-1- مقایسه میانگین شاخص تنوع شانون روی شش گیاه میزبان در دو سال 1389 و 1390 ……………………………. 60جدول 3-2- مقایسه میانگین شاخص یکنواختی شانون روی شش گیاه میزبان در دو سال 1389 و 1390 ………………………. 61جدول 3-3- شاخص شباهت تنوع گونهای موریسیتا-هورن برای گونههای Larinus در بین گیاهان میزبان در سال 1389 …….. 62جدول 3-4- شاخص شباهت تنوع گونهای موریسیتا-هورن برای گونههای Larinus در بین گیاهان میزبان در سال 1389 ……. 63جدول 3-5- مقایسه (±SE) برخی از پارامترهای زیستی سرخرطومی L. affinis روی گیاه میزبان E. aucheri در دو سال 1389 و 1390 ……………………………………………………………………………………………………………………………. 64جدول 3-6- مقایسه میانگین (±SE) طول دورهی نشو و نمای مراحل نابالغ سرخرطومی L. affinis روی گیاه میزبان E. aucheri در دو سال 1389 و 1390 …………………………………………………………………………………………….. 65جدول 3-7- مقایسه میانگین (±SE) تراکم سرخرطومی L. affinis روی گیاه میزبان E. aucheri. …………………………. 68جدول 3-8- مقایسه میانگین (±SE) تراکم جمعیت مراحل مختلف زیستی سرخرطومی L. affinis در مراحل مختلف رشدی گیاه میزبان E. aucheri در دو سال مورد مطالعه …………………………………………………………………………………….. 69جدول 3-9- درصد آلودگی طبقهای گل گیاه میزبان E. aucheri توسط سرخرطومی L. affinis در مراحل مختلف رشدی گیاه میزبان ……………………………………………………………………………………………………………………………… 69

فصل اول
مقدمه و مروری بر تحقیقات گذشته
1- مقدمه و مروری بر تحقیقات گذشته
1-1- مقدمه
گیاهان متعلق به تیره آفتاب‌گردان‌ها1، دارای گونه‌های متنوعی هستند که تعدادی از آنهابه عنوان علف‌های هرز مزارع و مراتع، تعدادی به عنوان گیاهان دارویی و تعدادی نیز جزو محصولات زراعی هستند (نصیرزاده و همکاران، 1384). یکی از جنسهای مهم این تیره که به عنوان علف هرز مطرح
میباشد، جنس Onopordun یا خارپنبه است که حدود 50 گونه از گیاهان این تیره را دربرمیگیرد (برایس و همکاران2، 1990). گونه‌های جنسOnopordun و Centaurea (سوبحین و فورناصری3، 1994) فقط توسط بذر تکثیر مییابند. از جنس Centaurea گونه Centaurea solstitialis L. یا گل ستارهای زرد از علفهای هرز مهم در مزارع و مراتع می‌باشد (گروپ و همکاران4، 1990؛ شلی و همکاران5، 1998؛ دی توماسو6، 2005). گونه‌های مختلف علف‌های هرز از جنس Onopordun مثل خارپنبه اغلب در اراضی بایر، حاشیه نهرها و رودخانه‌ها، کنار جاده‌ها، مراتع، چراگاه‌ها و اراضی کشاورزی مختلف به ویژه مزارع غلات می‌رویند (دوی7، 1991). رشد این علف‌های هرز در مراتع سبب کاهش تولید علوفه در این اراضی شده و نیز بهره‌برداری از آنها را جهت پرورش دام محدود می‌کند. تراکم زیاد علف‌های هرز خاردار در مراتع مانند یک سد طبیعی مانع از جابجایی احشام شده و دسترسی آنها به منابع غذایی جدید و آب را با مشکل مواجه می‌کند. همچنین کشاورزان به دلیل خاردار بودن برگ و ساقه‌های این گیاهان با مشکلات زیادی در کشاورزی و دامپروری مواجه می‌شوند (سیندل8، 1991).
جنس‌های دیگری از گیاهان تیره Asteraceae مانندEchinops دارای گونه‌هایی هستند که به عنوان گیاه دارویی مطرح بوده و در درمان بسیاری از بیماری‌های تنفسی و تشنج‌ها کاربرد دارند (زرگری، 1370).
برخی از گونههای این جنس به عنوان گیاه تزئینی در باغبانی نیز کاربرد دارند اما، بیشتر به جنبه‌های دارویی آنها توجه می‌شود (دالیا و همکاران9، 2006).
به طور کلی علف‌های هرز گیاهان ناخواسته و نامطلوبی هستند که با رقابت در بهره‌برداری انسان از منابع آب و خاک تاثیر منفی روی رفاه و آسایش انسان می‌گذارند. اگرچه علف‌کش‌ها نقش مهم و موثری در کاهش تراکم علف‌های هرز و جلوگیری از خسارت آنها در کشاورزی و مرتعداری دارند، با این حال کاربرد علف‌کش‌ها نگرانی‌ها در مورد ایمن بودن مواد غذایی تولید شده و آلودگی محیط زیست را افزایش داده است و همچنین سبب شده است که کارشناسان کنترل علف‌های هرز به کاربرد روش‌های جایگزین برای کنترل علف‌های هرز روی آورند. به عنوان مثال علف‌هرزC. solstitialis با تراکم بالا در چراگاه‌ها و مراتع، تاکستان‌ها و سایر زیستگاه‌ها بخصوص در غرب ایالت متحده آمریکا مشاهده می‌شود؛ به طوری‌که در کالیفرنیا سطح آلودگی به این علف هرز از 48/0 میلیون هکتار در سال 1958 به 2/3 میلیون هکتار در سال 1985 رسید (مدوکس و همکاران10، 1985). از آنجا که کنترل شیمیایی در سطوح وسیع باعث آلودگی محیط زیست می‌شود، لذا برای کنترل این علف هرز در سطح وسیع از عوامل بیوکنترل استفاده می‌شود (سوبحین و فورناصری، 1994). با توجه به اینکه این علف هرز فقط توسط بذر تکثیر می‌شود، لذا حشرات بذرخوار از عوامل بیوکنترل مطلوب این علف هرز هستند (سوبحین و فورناصری، 1994).
استفاده از عوامل بیوکنترل برای کنترل علف‌های هرز به عنوان یک روش جایگزین و مطلوب در مدیریت علف‌های هرز نقش بسیار مهمی دارد. حشرات تک‌خواری11 که از گونه‌های خاصی از علف‌های هرز به عنوان منبع غذایی تغذیه می‌کنند جزو عوامل بیوکنترل مناسب برای کنترل علف‌های هرز محسوب می‌شوند. شدت تاثیر عوامل بیوکنترل روی علفهای هرز به شرایط اقلیمی منطقه، زادآوری، اندازه و نحوه‌ی تغذیه حشره بستگی دارد (راوو12، 2000). گونههای سرخرطومی‌ متعلق به جنس Larinus Dejean, 1821 در کنترل اغلب علف‌های هرز تیره Asteraceae نقش مهمی دارند (زولفر13 و همکاران، 1971 و کومبس14 و همکاران، 2004). این سرخرطومی‌ها با تغذیه از بذر علف‌های هرز متعلق به جنسOnopordun باعث کنترل آنها می‌شوند (کریمپور، 1387). این سرخرطومی‌ها از نواحی شرقی حوضه‌ی مدیترانه تا نواحی مرکزی آسیا انتشار دارند (کریمپور، 1387). تعدادی از گونه‌های این سرخرطومی روی گونه‌های جنسEchinops فعالیت تغذیه‌ای داشته و باعث تولید مان15 روی آنها می‌شوند (نصیرزاده و همکاران، 1384). مانها فرآورده‌های دارویی هستند که در اثر فعالیت این سرخرطومی‌ها روی ساقه گیاه میزبان تولید می‌شوند و از روزگاران قدیم استفاده دارویی دارند (نصیرزاده و همکاران، 1384).
از آنجا که اکثر گونههای سرخرطومی‌ جنس Larinus در کنترل علف‌های هرز و نیز تولید مان (به عنوان فرآورده دارویی) نقش دارند، لذا این تحقیق با هدف شناسایی گونه‌های سرخرطومی جنسLarinus و مطالعه‌ی برخی از ویژگی‌های زیستی گونه غالب در منطقه کرمان انجام گرفت.
1-2- جایگاه سرخرطومی‌های جنس Larinus Dejean, 1821 در رده‌بندی حشرات
جایگاه سرخرطومی‌های جنسLarinus در رده‌بندی حشرات به ترتیب زیر می‌باشد (تریپلهورن و جانسون16، 2007):
Class: Insecta
Order: Coleoptera
Suborder: Polyphaga
Infraorder: Cucujiformia
Superfamily: Curculionoidea
Family: Curculionidae
Subfamily: Lixinae
Tribe: Lixini
Genus: Larinus Dejean

1-3- ریخت شناسی سرخرطومی‌های خانواده Curculionidae
در این سرخرطومیها سر به سمت جلو رشد کرده و خرطوم را به وجود آورده است. خرطوم به صورت کشیده و استوانهای شکل و یا کوچک و پهن است. شیار شاخکی17 در طرفین خرطوم قرار دارد که بند قاعدهای شاخک در آن قرار میگیرد (شکل1-1). اندازه خرطوم در تشخیص جنس نر و ماده اهمیت دارد. قطعات دهانی دارای پیشچانه18 مشخص است. پالپهای رشد یافته اتصال مفصلی با
پیشچانه دارند. پالپهای لب پایین 3 بندی، کوتاه و گرد میباشند. پالپها به صورت شکمی در انتهای پیشچانه واقع شدهاند و بندهای آنها به گونهای با هم جوش خوردهاند که پالپ یک بندی به نظر
میرسد. در سرخرطومیها لب بالا وجود ندارد.

شکل1-1- سر از نمای پهلویی درسرخرطومیها: bk= خرطوم؛ aqr= شیار شاخکی؛ scp= بند اول شاخک؛ fun= فونیکول شاخک؛ act= قسمت چماقی شاخک (اقتباس از تریپل هورن و جانسون، 2007)
شاخکها از نوع زانویی- چماقی میباشند و کم و بیش از قاعده خرطوم فاصله دارند. بند اول شاخک که ممکن است کوتاه یا بلند باشد در شیار شاخکی واقع روی خرطوم قرار میگیرد (شکل1-1). قسمت چماقی شاخک از تعداد متغیری بند (به طور معمول بیش از 3 بند) تشکیل شده است (شکل1-1). فونیکول شاخک از 5، 6 و یا 7 بند تشکیل شدهاست (شکل1-1).
پاها در سرخرطومیها به خوبی رشد کرده و از قسمتهای پیشران19، پیران20، ران21، ساق22، پنجه23 و پیشپنجه24 تشکیل شده است. پنچه پا 5 بندی و از نوع کریپتوپنتامر25 یا چهار بندی مخفی است (شکل1-2). پیشپنجه دارای 2 ناخن میباشد که ممکن است در قاعده متصل یا جدا از هم باشند (شکل1-3). ساق پاهای جلویی، میانی و عقبی در قسمت انتهایی معمولا دارای خارهای بزرگی است (شکل1-2).
شکل1-2- ساق و پنجه پا در سرخرطومیها
(اقتباس از تریپلهورن و جانسون، 2007)شکل1-3- شکلهای مختلف ناخنهای پنجه در سرخرطومیها (اقتباس از تریپلهورن و جانسون، 2007)
شکم در سرخرطومیها پنج بندی است و در انتهای آن پیژیدیوم26 قرار دارد (شکل1-4). بندهای شکم اغلب توسط موهایی ریز پوشیده شده است. مقعر یا محدب بودن شکم در تشخیص جنس نر و ماده موثر است.
شکل1-4- شکم در سرخرطومیها py= پیژیدیوم (اقتباس از تریپلهورن و جانسون، 2007)1-4- سرخرطومی‌های زیرخانواده Lixinae
تاکنون حدود 400000 گونه سخت‌بالپوش شناسایی شده است (اسپانگلر27، 1982 و هاموند28، 1994) که سرخرطومیها 5/15 درصد از این تعداد را شامل میشوند. سرخرطومی‌های بالاخانواده Curculionoidea با 62000 گونهی شناخته شده بزرگترین بالاخانواده از راسته سختبالپوشان از لحاظ تعداد گونه میباشد (ابرپریلر و همکاران29، 2007). زیرخانواده Lixinae با 1200 گونه در جهان، یکی از بزرگترین زیرخانواده‌های خانواده Curculionidae از لحاظ تعداد گونه می‌باشد که 700 گونه آن در مناطق پاله‌آرکتیک30 مشاهده می‌شوند (ترمیناسین31، 1967). هنوز تحقیقات فیلوژنتیکی بنیادی در رده‌بندی قبیله‌های این زیرخانواده انجام نشده است (گولتکین32، 2010). ترمیناسین (1967) به عنوان یکی از پیشگامان گونه‌شناس زیرخانواده Lixinae، این زیر خانواده را به دو قبیله Lixini Schoenherr, 1823 و Cleonini Schoenherr, 1826 تقسیم کرد.

1-4-1- ویژگی‌های ریخت شناسی سرخرطومیهای زیرخانواده Lixinae
ویژگی اصلی این زیر خانواده مربوط به ناخنهای پنجه است، به این ترتیب که ناخنها در قاعده به هم جوش خورده ولی به طرف انتها از همدیگر جدا شدهاند (شکل1-5). از ویژگیهای دیگر این زیرخانواده پالپهای کوتاه و تلسکوپی لب پایین است. بدن این سرخرطومیها تخم مرغی شکل یا کشیده است. رشد خرطوم همیشه به سمت جلو است به گونهای که خرطوم به پایین خم نشده است
(شکل1-6) (بوس و همکاران33، 1990).

شکل 1-5- ناخن پنجهپا در زیر خانواده Lixinae (اصل)شکل 1-6- خرطوم در زیر خانواده Lixinae (اصل)
آلونسو-زارازاگا و لیال34 (1999) قبیله سومی را به نام Rhinocyllini Lacordaire, 1863 در این زیرخانواده معرفی کردند. کولونلی35 (2003) دو قبیله Rhinocyllini و Lixini را (به دلیل اینکه هیچ حد و مرز ریخت‌شناسی و اکولوژیکی واضحی بین آنها وجود ندارد) با هم ترکیب کرد. دو قبیله Lixini و Cleonini بسیار به هم شبیه هستند، اما آنچه که باعث تفکیک این دو قبیله از هم می‌شود، شیار شاخکی است. در قبیله Cleonini شیار شاخکی تقریبا تا نوک خرطوم توسعه یافته است (شکل1-7)، در حالی که در قبیله Lixini این شیار معمولا به نوک خرطوم نمی‌رسد (شکل1-8) (ترمیناسین، 1967).
شکل1-7- شیار شاخکی در قبیله Cleonini شکل1-8- شیار شاخکی در قبیله Lixini
قبیله Lixini دارای حدود 700 گونه با 150 جنس در سطح جهانی است، که همهی گونههای آن گیاهخوار میباشند (ترمیناسین، 1967؛ آلونسو-زارازاگا و لیال، 1999 و 2000). بیش از 300 گونه از این قبیله در مناطق پاله‌آرکتیک و حدود 200 گونه در مناطق آفروتروپیکال36 گزارش شدهاند (گولتکین، 2010). عمده‌ترین جنس‌های این قبیله دو جنس Lixus Fabricius, 1801 و Larinus Dejean, 1821 می‌باشند (گولتکین، 2010). شناسایی گونههای این قبیله بر اساس گونههای تیپ انجام میشود. فقدان اطلاعات کافی و تنوع بالای گونه‌های مشابه، شناسایی، رده‌بندی و انجام مطالعات بیشتر را با مشکل مواجه کرده است (گولتکین، 2010). در قبیله Lixini دو گروه اصلی اکولوژیکی وجود دارد که عمدتا بر اساس ویژگیهای ریختشناسی بدن، چرخه زندگی و اکولوژی لاروها از یکدیگر متمایز میشوند (گولتکین، 2010). اولین گروه شامل گونه‌های جنس Larinus است که همگی تقریبا در قسمت تاج گل فعالیت دارند و فرم بدن حشراتکامل معمولا تخممرغی یا بیضی شکل است (شکل1-9). گروه دوم شامل گونه‌های جنس Lixus است که در ساقه، ریشه و در محل اتصال برگ به ساقه فعالیت دارند و شکل بدن حشرات کامل کشیده و استوانهای شکل است (شکل1-10) (ترمیناسین، 1967). گولتکین (2010) گزارش کرد که جایگاه فیلوژنتیکی این جنس‌ها به مطالعات بیشتری نیاز دارد. برخی از گونه‌های زیرخانواده Lixinae به عنوان آفت کشاورزی مطرح بوده و برخی دیگر به عنوان عوامل کنترل بیولوژیکی علف‌های هرز محسوب میشوند. برخی از گونه‌ها نیز از لحاظ تولید مان نقش دارند (زولفر و همکاران، 1971).

شکل1-9- جنس Larinus با بدن تخم مرغی شکل شکل1-10- جنس Lixus با بدن کشیده و سیلندری
1-5- سرخرطومیهای Larinus در مناطق مختلف ایران و جهان
فون سرخرطومی‌های Curculionidae در روسیه (لگالو37،2010)، ایتالیا (کولونلی و اوسلا38، 2009)، رومانی (گوسا و بلاگا39، 2006)، صربیا (پسیک و همکاران40، 2005)، ترکیه (گولتکین، 2010) و ایران (قهاری، 2009، مدرس اول و حسینپور، 2010 و لگالو و همکاران، 2010) مطالعه شده است. فون سرخرطومی‌های ایران به‌ویژه در منطقه ارسباران زیاد مطالعه شده است (مدرس اول و همکاران، 1376؛ قهاری، 2009). قهاری (2009) با مطالعه فون سرخرطومی‌های جنگل‌های ارسباران و مناطق مجاور 26 گونه سرخرطومی متعلق به 7 جنس را شناسایی و گزارش کرد. اغلب گونه‌های شناسایی شده به جنس Larinus تعلق داشتند که گونه‌های شناسایی شده از این جنس در این منطقهL. centaurii (Olivier, 1807)، L. curtus Hochhnth, 1851، L. jaceae (Fabricius, 1775) وL. sturnus (Schaller, 1873) بودند. قهاری (2010) فون سرخرطومی‌های مزارع برنج ایران و چمنزارهای اطراف آن را بررسی کرد و در این مطالعه 45 گونه از 22 جنس را در مناطق مختلف ایران شناسایی و گزارش کرد. ایشان در این تحقیق پنج گونه از جنس Larinus به نامهای L. brevis (Herbst, 1795)،L. cynarae (Fabricius, 1787)، L. latus (Herbst, 1784)، L. rudicolis Petri, 1907 و L. ursus (Fabricius, 1792) را شناسایی و گزارش کردند. مدرس اول و حسینپور (2010) فون سرخرطومیهای زیرخانواده Lixinae را در خراسان جنوبی و خراسان رضوی بررسی کرده و 27 گونه متعلق به 15 جنس را شناسایی و گزارش کردند. سه گونه از این سرخرطومیها متعلق به جنس Larinus بودند که شامل L. latus، L. melificus Jekel, 1859 و L. sericatus Boheman, 1843 بودند. گوسا و بلاگا (2006) فون سرخرطومی‌های خانواده Curculionidae را در رومانی مطالعه کردند و 93 گونه متعلق به 42 جنس و 3 قبیله و 8 زیرخانواده را شناسایی و گزارش کردند. در این تحقیق پنج گونه Larinus به نام‌های L. beckeri Petri, 1907،L. turbinatus Gyllenhal, 1835، L. sturnus (Schaller, 1873)، L. planus (Fabricius, 1792) و L. obtusus Gyllenhal, 1835 شناسایی و گزارش شد. پسیک و همکاران (2005) فون سرخرطومی‌های بالاخانواده Curculionoidea صربیا را مطالعه کردند و 84 گونه متعلق به 47 جنس و 3 قبیله و 15 زیرخانواده و 7 خانواده را شناسایی و گزارش کردند. اغلب گونه‌ها به خانواده Curculionidae متعلق بودند. در این تحقیق تنها یک گونه از جنس Larinus به نامL. latus شناسایی و گزارش شد. لگالو و همکاران (2010) تعداد 43 گونه متعلق به جنس Larinus را از ایران به شرح زیر گزارش کرد:
Larinus aeruginosus Hochhuth, 1851
در ایران این گونه از استان‌های اصفهان، فارس، گلستان، کرمان، لرستان، مرکزی، سیستان و بلوچستان و تهران جمع‌آوری و گزارش شده است. این گونه در جنوب غربی اروپا و آسیا پراکنش دارد. گیاهان میزبان این سرخرطومی عمدتا به دو جنس Salsola و Beta متعلق بودند (لگالو و همکاران، 2010).
Larinus arabicus Capiomont, 1874
در ایران این گونه از استان‌های فارس، گلستان، اصفهان، خراسان، خوزستان، مازندران، قم، سمنان، سیستان و بلوچستان، تهران و آذربایجان غربی جمع‌آوری و گزارش شده است. در سطح دنیا این گونه در آسیا پراکنش دارد. گیاهان میزبان این سرخرطومی ناشناخته می‌باشند.
Larinus brevis (Herbst, 1795)
در ایران این گونه از استان‌ خوزستان جمع‌آوری و گزارش شده است. در سطح دنیا این گونه در مناطق پاله‌آرکتیک پراکنش دارد. گیاهان میزبان این سرخرطومی متعلق به جنس Carlina می‌باشد (ترمیناسین، 1967).
Larinus chaldeus Petri, 1914
در ایران این گونه از استان‌ خراسان جمع‌آوری و گزارش شده است. این گونه فقط در ایران پراکنش دارد. گیاهان میزبان این سرخرطومی ناشناخته می‌باشد.
Larinus cynariae (Fabricius, 1887)
در ایران این گونه از استان‌ گیلان جمع‌آوری و گزارش شده است. در سطح دنیا این گونه در ایران، آفریقای شمالی و جنوب اروپا پراکنش دارد. گیاهان میزبان این سرخرطومی متعلق به جنسهای Cynara، Cirsium و Onopordun می‌باشد (ترمیناسین، 1967).
Larinus hedenborgi Boheman, 1845
در ایران این گونه از استان‌ مازندران جمع‌آوری و گزارش شده است. در سطح دنیا این گونه در آسیا پراکنش دارد. گیاهان میزبان این سرخرطومی ناشناخته می‌باشد.
Larinus humeralis Petri, 1907
این گونه فقط از ایران گزارش شده‌است. گیاهان میزبان این سرخرطومی ناشناخته می‌باشد.
Larinus inaequaticollis Caiomont, 1874
در ایران این گونه از استان‌های‌ لرستان، تهران و آذربایجان غربی جمع‌آوری و گزارش شده است. در سطح دنیا این گونه در ایران، جنوب شرق اروپا و قزاقستان پراکنش دارد. گیاهان میزبان این سرخرطومی به جنس Echionps (شکرتیغال) تعلق دارند (ترمیناسین، 1967).
Larinus iranesis Voss, 1937
در ایران این گونه از استان‌های‌ اردبیل، همدان، کرمان، خراسان، کردستان و آذربایجان غربی جمع‌آوری و گزارش شده است. گیاهان میزبان این سرخرطومی ناشناخته می‌باشد.
Larinus. sp. pr. iranesis Voss, 1937
در ایران این گونه از استان تهران جمع‌آوری و گزارش شده است. در سطح دنیا این گونه تنها در ایران پراکنش دارد. گیاهان میزبان این سرخرطومی ناشناخته می‌باشد.
Larinus latus (Herbst, 1784)
در ایران این گونه از استان‌های اردبیل، بوشهر، آذربایجان شرقی، فارس، قزوین، کرمانشاه، کردستان، گلستان، گیلان، همدان، هرمزگان، اصفهان، کرمان، لرستان، مازندران، قم، تهران و آذربایجان غربی جمع‌آوری و گزارش شده است. در سطح دنیا این گونه در جنوب اروپا و آسیا پراکنش دارد. گیاهان میزبان این سرخرطومی متعلق به جنس Onopordun، Carduus و Cynara می‌باشند (ترمیناسین، 1967).
Larinus mellificus Jekel, 1859

در ایران این گونه از استان‌های کرمان، ایلام، خراسان، سیستان و بلوچستان و تهران جمع‌آوری و گزارش شده است. در سطح دنیا این گونه در آسیا پراکنش دارد. گیاهان میزبان این سرخرطومی متعلق به جنس Cotoneaster می‌باشند (لگالو و همکاران، 2010).
Larinus onopordi (Fabricius, 1787)
در ایران این گونه از استان‌های اردبیل، بوشهر، آذربایجان شرقی، فارس، گیلان، اصفهان، کرمانشاه، خراسان، کهکیلویه و بویراحمد، خوزستان، لرستان، مرکزی، مازندران، قم، سمنان، تهران و آذربایجان غربی جمع‌آوری و گزارش شده است. در سطح دنیا این گونه در مناطق غربی پاله‌آرکتیک پراکنش دارد. گیاهان میزبان این سرخرطومی Onopordun (گل ستارهای) و Echinops (شکرتیغال) می‌باشند (ترمیناسین، 1967؛ لگالو و همکاران، 2010).
Larinus rudicolis Petri, 1906
در ایران این گونه از استان‌ گلستان جمع‌آوری و گزارش شده است. در سطح دنیا این گونه در آفریقای شمالی و آسیا پراکنش دارد. گیاهان میزبان این سرخرطومی ناشناخته می‌باشند.
Larinus sibiricus Gyllenhal, 1836
در سطح دنیا این گونه در جنوب غربی اروپا، غرب سیبری، آسیای میانی و ایران پراکنش دارد. گیاهان میزبان این سرخرطومی ناشناخته می‌باشند.
Larinus ursus (Fabricius, 1792)
در ایران این گونه از استان‌ زنجان جمع‌آوری و گزارش شده است. در سطح دنیا این گونه در مناطق پاله‌آرکتیک پراکنش دارد. گیاهان میزبان این سرخرطومی متعلق به جنس Carlina می‌باشند (ترمیناسین، 1967).
Larinus centaurea (Olivieri, 1789)
در ایران این گونه از استان‌‌های اردبیل، آذربایجانشرقی، فارس، کرمانشاه، لرستان و تهران جمع‌آوری و گزارش شده است. در سطح دنیا این گونه در مناطق مدیترانه و ایران پراکنش دارد. گیاهان میزبان این سرخرطومی متعلق به جنسهای Carthamus، Circium، Centaurea و Peganum می‌باشند (ترمیناسین، 1967؛ لگالو و همکاران، 2010).

شما می توانید تکه های دیگری از این مطلب را با جستجو در همین سایت بخوانید

Larinus grisescens Gyllenhal, 1836
در سطح دنیا این گونه در مناطق جنوب اروپا، آسیای صغیر و ایران پراکنش دارد. گیاهان میزبان این سرخرطومی ناشناخته می‌باشد.
Larinus jaceae (Fabricius, 1775)
در ایران این گونه از استان‌‌های اردبیل و گیلان جمع‌آوری و گزارش شده است. در سطح دنیا این گونه در مناطق غربی و مرکزی پاله‌آرکتیک و ایران پراکنش دارد. گیاهان میزبان این سرخرطومی متعلق به جنسهای Cardus و Centaurea می‌باشند (ترمیناسین، 1967).
Larinus lederi Faust, 1889
در ایران این گونه از استان آذربایجانغربی جمع‌آوری و گزارش شده است. در سطح دنیا این گونه در مناطق جنوب شرقی اروپا، ترکمنستان و ایران پراکنش دارد. گیاهان میزبان این سرخرطومی ناشناخته می‌باشد.
Larinus ovaliformis Capiomont, 1874
در ایران این گونه از استان خوزستان جمع‌آوری و گزارش شده است. در سطح دنیا این گونه در مناطق جنوب شرقی اروپا، آسیای صغیر و ایران پراکنش دارد. گیاهان میزبان این سرخرطومی ناشناخته می‌باشد.
Larinus rectipilosus Petri, 1907
در ایران این گونه از استان خوزستان جمع‌آوری و گزارش شده است. در سطح دنیا این گونه در مناطق آسیای میانی پراکنش دارد. گیاهان میزبان این سرخرطومی ناشناخته می‌باشد.
Larinus scolopax Petri, 1907
در سطح دنیا این گونه در ایران پراکنش دارد. گیاهان میزبان این سرخرطومی از تیره Asteraceae می‌باشند (لگالو و همکاران، 2010).
Larinus sturnus (Schaller, 1783)
در ایران این گونه از استان‌های قزوین، گیلان، آذربایجان شرقی، همدان، اصفهان، کردستان و مازندران جمع‌آوری و گزارش شده است. در سطح دنیا این گونه در ایران پراکنش دارد. گیاهان میزبان این سرخرطومی متعلق به جنسهای Centaurea، Carduus و Cirsium می‌باشند (ترمیناسین، 1967).
Larinus turbinatus Gyllenhal, 1836
در ایران این گونه از استان‌های اردبیل، آذربایجان شرقی، گلستان، گیلان، همدان، هرمزگان، مازندران، تهران و آذربایجان غربی جمع‌آوری و گزارش شده است. در سطح دنیا این گونه در مناطق غربی و مرکزی پاله‌آرکتیک پراکنش دارد. گیاهان میزبان این سرخرطومی متعلق به جنسهای Carduus و Cirsium می‌باشند (ترمیناسین، 1967).

دسته بندی : پایان نامه

پاسخ دهید